مطالعه تنوع ژنتیکی تحمل به تنش خشکی در اکوتیپ‌های کاسنی (Cichorium intybus L.) بر اساس تجزیه و تحلیل چند متغیره

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد اصلاح نباتات، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بروجرد، بروجرد، ایران

2 استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر، شوشتر، ایران

چکیده

به­منظور بررسی تنوع ژنتیکی و گروه‏بندی اکوتیپ‌های کاسنی در شرایط تنش خشکی با استفاده از روش‏های آماری چند متغیره آزمایشی به­صورت آزمایش فاکتوریل با طرح پایه کاملاً تصادفی با 3 تکرار در سال 1392 در آزمایشگاه تحقیقاتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز اجرا گردید. فاکتور اول شامل 26 اکوتیپ کاسنی و فاکتور دوم سطوح مختلف تنش خشکی ناشی از پلی­اتیلن­گلایکول 6000 در 5 سطح 0، 2-، 4-، 6- و 8- بار بود. صفات درصد و سرعت جوانه‏زنی، متوسط زمان جوانه‏زنی، طول ریشه‏چه و ساقه‏چه، طول گیاهچه، نسبت طول ریشه‏چه به ساقه‏چه، وزن تر و خشک گیاهچه، نسبت وزن خشک به وزن تر گیاهچه و شاخص بنیه بذر مورد بررسی قرار گرفت. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثرات اکوتیپ، تنش خشکی و اثر متقابل اکوتیپ در تنش خشکی برای کلیه صفات معنی‏دار بودند. بیش­ترین همبستگی مثبت و معنی‏دار بین طول ریشه‏چه و طول گیاهچه بدست آمد. تجزیه به مؤلفه‌های اصلی، 11 صفت بررسی شده را به 3 مؤلفه تقلیل و بر اساس آن 79 درصد از تغییرات کل داده‏ها را توجیه کرد. در بای پلات ترسیمی براساس مؤلفه‌های اول و دوم و تجزیه خوشه‏ای براساس کلیه صفات مطالعه شده اکوتیپ‏ها به 3 گروه تقسیم شدند. اکوتیپ‌های خوشه سوم شامل 15008، 15084، 2398 و 36546 بوده و با توجه به این­که از نظر کلیه صفات برتر از سایر خوشه‏ها می‏باشند بنابراین این اکوتیپ‏ها نسبت به سایر اکوتیپ‏ها از تحمل بیش­تری نسبت به خشکی برخوردارند. بر اساس نتایج این مطالعه، استفاده از این اکوتیپ‌ها برای برنامه‌های اصلاحی آینده تحمل به خشکی توصیه می‏گردد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Study of genetic diversity of tolerance to drought stress in chicory ecotypes (Cichorium intybus L.) via multivariate analysis

نویسندگان [English]

  • Farzaneh Asakereh 1
  • Zahra Khodarahmpour 2
چکیده [English]

In order to study of genetic diversity chicory ecotypes in drought stress condition via multivariate analysis an experiment was preformed in factorial form using a completely randomized design with 3 replications at Islamic Azad university, Ahvaz branch in 2013. First factor incompasis 26 chicory ecotypes and second factor five levels of drought treatment (0 ,-2 ,-4 ,-6 and -8 bar), were used by using PEG 6000. Traits germaination percent, germination rate, mean of germination time, radicle length, plumule length, seedling length, radicle/plumule length ratio, wet weight of seedling, dry weight of seedling, wet/dry weight ratio and seed vigor index were studied. Results analysis of variance showed that between ecotypes, drought stress and their interaction for all trait, had siginificant difference. The most positive and significant correlation was between the seeding length and root length. The principal components analysis, 11 studied traits divided to 3 components and according to which 79% of the total variation to be justified. In biplot graphic method to basis the first and second components and cluster analysis; ecotypes of third cluster incompasis 36546, 2398, 15008 and 15084 according to all traits better than of other ecotypes were, therefore this ecotypes compare to other ecotypes tolerance to drough. Based on results of this study, use of this ecotypes for future breeding programs tolerance to drought can be recommended.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Chicory
  • Drought stress
  • Correlation
  • Principal component analysis
  • Cluster analysis