رابطه شاخص‌های جوانه‌زنی و بنیه بذر ارقام تجاری سویا با ظهور گیاهچه در مزرعه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد علوم و تکنولوژی بذر دانشگاه محقق اردبیلی

2 دانشیار گروه زراعت دانشکده کشاورزی دانشگاه محقق اردبیلی

3 استادیار پژوهش مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال کرج

4 مربی پژوهش مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال کرج

چکیده

به منظور ارزیابی شاخص های جوانه زنی و بنیه بذر ارقام تجاری سویا [Gelycine max (L.) Merr.] با ظهور گیاهچه در مزرعه، پژوهشی آزمایشگاهی و مزرعه ای در مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال در کرج به اجرا درآمد. آزمایش به صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک های کامل تصادفی با 12 تیمار [سه قابلیت جوانه زنی اولیه (قوه­ نامیه)، استاندارد (85 درصد)، بالای استاندارد (بالاترین میزان قوه نامیه نمونه های هر رقم) و پائین استاندارد (پایین ترین میزان قوه نامیه نمونه های هر رقم)] و 4 رقم تجاری سویا [ویلیامز، ساری (JK) تولید استان مازندران، تلار و 033 تولید استان گلستان] و چهار تکرار اجرا شد. طول گیاهچه، وزن خشک گیاهچه، درصد گیاهچه عادی، درصد گیاهچه غیرعادی، درصد جوانه زنی نهایی، متوسط زمان جوانه زنی، ضریب سرعت جوانه زنی، متوسط جوانه زنی روزانه، سرعت جوانه زنی روزانه، شاخص طولی بنیه و وزنی بنیه بذرها با آزمون جوانه زنی استاندارد و تجزیه و تحلیل رشد گیاهچه اندازه­گیری شدند. همچنین بذرها در مزرعه کشت شدند و درصد ظهور اولیه و نهایی گیاهچه، سرعت ظهور و سرعت ظهور تجمعی گیاهچه، شاخص بنیه و وزن خشک گیاهچه در مزرعه تعیین شدند. نتایج نشان داد طول و وزن خشک گیاهچه، ضریب سرعت جوانه زنی، شاخص های طولی و وزنی بنیه بذر، درصد ظهور اولیه و نهایی گیاهچه و شاخص بنیه گیاهچه در مزرعه تحت تأثیر برهم کنش رقم × قابلیت جوانه زنی اولیه قرار گرفت و سایر شاخص های بررسی شده تحت تأثیر هریک از عوامل قرار گرفتند. همچنین افزایش وزن طول و خشک گیاهچه، درصد گیاهچه های عادی، سرعت جوانه زنی روزانه و شاخص طولی بنیه بذر در بذرهای با قابلیت جوانه زنی اولیه بالاتر مشاهده شد و این بذرها از درصد ظهور اولیه و نهایی و سرعت ظهور گیاهچه در مزرعه بالاتری برخوردار بودند و گیاهچه های با بنیه قوی تری داشتند. به­طورکلی بذ های رقم های ویلیامز و 033 با قابلیت جوانه زنی اولیه بالای استاندارد از لحاظ بیشتر شاخص های مورد مطالعه در آزمایشگاه و مزرعه در مقایسه با سایر رقم ها برتری معنی داری داشتند. درصد گیاهچه های عادی نسبت به درصد جوانه زنی نهایی در آزمون جوانه زنی استاندارد با ظهور نهایی مزرعه ای از همبستگی بالاتری برخوردار بود. بنابراین به نظر می رسد تعیین درصد گیاهچه­ عادی می تواند معیار مناسبی از بنیه بالقوه بذرها برای استقرار گیاهچه ها در مزرعه باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Relationship of seed germination and vigour indices of commercial soybean [Glycine max (L.) Merr.] cultivars with seedling emergence in field

نویسندگان [English]

  • Heshmat Pasandideh 1
  • Raouf Seyed Sharifi 2
  • Aidin Hamidi 3
  • Samad Mobasser 4
  • Mohammad Sedghi 2
1 MSc. Graduate, Seed Sciences and Technology, University of Mohaghegh Ardabili
2 Associated Professor, Department of Agronomy, Faculty of Agricultural Sciences, University of Mohaghegh Ardabili
3 Research Assistant Professor, Seed and Plant Certification and Registration Institute, Karaj
4 Research Instractor, Seed and Plant Certification and Registration Institute, Karaj
چکیده [English]

In order to evaluation of some seed germination and vigour indices of soybean commercial cultivars to seedling field emergence a laboratory and field experiment was conducted in seed and plant certification and registration institute at Karaj. Experiment conducted as factorial based on complete randomize design with12 treatments, 3 primary germinability, standard(80 percent), over standard(upper most germinability of each cultivar sample) and under standard(lowest germinability of each cultivar sample) of 4 soybean commercial cultivars, Williams and Sari(JK) procuced in Mazandaran province and Telar and 033 produced in Golestan province by 4 replication. Seedling length, seedling dry mater, normal seedling percent, abnormal seedling percent, final germination percent, mean germination time, coefficient of velocity of germination, mean daily germination, mean daily germination rate, seed length and weight vigour indices measured by standard germination test and seedling growth analysis test conduction. Also seeds planted in field and primary and final seedling emergence percent, seedling emergence rate and seedling cumulative emergence rate and seedling vigour index and seedling dry weight in field determined. Results revealed that seedling length and dry weight, coefficient of velocity of germination and seed length and weight indices and primary and final seedling emergence percent and  seedling vigour index in field affected by cultivar × primary germinability interaction and other studied indices affected by any of factors. Also seedling length and dry weight, normal seedling percent, daily germination rate and seed length vigour index increasing in high germinability seeds observed and these seeds had high and primary and final seedling emergence percent and seedling emergence rate at field and strong vigour seedlings. Generally Williams and 033 cultivars with over standard primary germinability seeds for almost laboratory and field indices significantly higher than in comparison of other cultivars. In standard germination test normal seedling percent in comparison of final germination percent had high correlation with final seedling emergence in field. Thereafter, seem normal seedling percent determination could suitable criterion of potential vigour of seeds for seedlings establishment in field.   

کلیدواژه‌ها [English]

  • seed
  • Soybean
  • Standard germination test
  • Vigour and seedling emergence in field