گزینش ارقام متحمل به تنش خشکی در گیاه عدس (Lens culinaris Medik.) از طریق سنجش پارامترهای جوانه‌زنی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی گروه زیست‌شناسی دانشگاه بهبهان

2 استادیار گروه زیست‌شناسی دانشگاه بهبهان

3 استادیار گروه زیست‌شناسی دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء بهبهان

4 عضو هیئت علمی گروه ریاضی و آمار دانشگاه بهبهان

چکیده

تنش خشکی در مناطق دیم کشور از مهم­ترین عوامل کاهش رشد، عملکرد و محصول گیاه عدس می­باشد. در این راستا به­منظور بررسی درصد و سرعت جوانه­زنی، بنیه و میانگین مدت جوانه­زنی، شاخص بنیه بذر، آندوسپرم مصرفی، طول و وزن خشک ساقه­چه، طول، سطح، حجم، قطر و وزن خشک ریشه­چه در ارقام گیاه عدس تحت تنش خشکی، آزمایشی به­صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاٌ تصادفی با 4 تکرار در سال 1394 در آزمایشگاه تحقیقات فیزیولوژی گیاهی دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء بهبهان به اجراء درآمد. تیمارهای آزمایش شامل 4 رقم عدس گچساران، کیمیا، زیبا و رباط و 4 سطح تنش خشکی 0، 3/0-، 6/0- و 9/0- مگاپاسکال که توسط پلی اتیلن گلایکول 6000 ایجاد شد. هیچ­یک از ارقام در پتانسیل آب 9/0- مگاپاسکال جوانه­زنی نداشتند. نتایج نشان داد که در شرایط نرمال، رقم رباط در مقایسه با سایر ارقام مورد بررسی در تمامی صفات برتر بود. در شرایط تنش خشکی 3/0- و 6/0- مگاپاسکال، ارقام رباط و گچساران سرعت جوانه­زنی، میانگین زمان جوانه­زنی، بنیه جوانه­زنی، طول ساقه­چه، وزن خشک ریشه­چه و شاخص بنیه بذر بالاتری نسبت به ارقام کیمیا و زیبا داشتند. با توجه به این­که کشت عدس در زمین­های دیم انجام می­شود و استفاده از ارقام متحمل به تنش خشکی جهت کاشت به­منظور افزایش عملکرد و محصول ضروری است، استفاده از رقم رباط به جای سایر ارقام مورد استفاده در شرایط دیم پیشنهاد می­شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Selection drought tolerant cultivars of lentil (Lens culinaris Medik.) by measuring germination parameters

نویسندگان [English]

  • Raheleh Ahmadpour 1
  • Nezam Armand 2
  • SaeedReza Hoseinzadeh 3
  • Somayeh Chashiani 4
چکیده [English]

Drought stress is one of the most important factors in reducing the growth and yield of lentil plants under rain-fed condition. This study was performed to determine germination percent and rate, germination vigor and mean time, consumed andosperm, vigor index,  plumule length and dry weight, radicle length, area, volume, diameter and dry weight lentil cultivars under drought stress, a factorial experiment done based on completely randomized design with four replications in 2015 at research Lab for plant physiology of Khatam Alanbia University of Behbahan. Treatments consisted of lentil cultivars (Gachsaran, Kimiya, Ziba and Robat) and drought stress in four levels (0, -0.3, -0.6 and -0.9 MP). Results showed that under non-stress, Robat cultivar compared to other cultivars was superior in all traits. Under -0.3 and -0.6 MPa, Robat and Gachsaran cultivars germination rate, mean germination time, germination vigor, plumule length, radicle dry weight and seed vigor was higher than the Kimiya and Ziba cultivars. Lentil cultivation done under rain-fed conditions and use of drought tolerant cultivars for planting to enhance product and yield is essential. This study suggests that the use of Robat cultivar instead of the cultivars used in rain-fed condition.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Drought tolerant
  • Germination
  • PEG
  • Lentil