دانشگاه گیلانعلوم و تحقیقات بذر ایران2476-378012420260320The pattern of cell cycle progression in the radicle tip and their association with seed vigour in wheat (Triticum aestivum L.)الگوی پیشرفت چرخه سلولی در نوک ریشهچه و ارتباط آن با بنیه بذر گندم (Triticum aestivum L.)114971110.22124/jms.2026.9711FAنجمهصالحاندانشجوی دکترای تخصصی، گروه اگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهدمحمدخواجه حسینیگروه اگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایرانعلیرضاسیفیگروه بیوتکنولوژی وبه نژادی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهدJournal Article20260204Seed vigour plays a determining role in the establishment and early growth of wheat (<em>Triticum aestivum</em> L.); however, the cellular mechanisms responsible for vigour differences during the early stages of germination are not yet fully understood. In this study, cell cycle progression in the embryonic radicle was examined as an indicator related to seed vigor using flow cytometry. Four wheat seed lots with different vigor levels were examined, and the 4C/2C ratio was measured at 3 to 48 hours after imbibition. At the onset of water uptake, most nuclei were in the 2C phase; however, in high-vigor seeds, an early and pronounced increase in the proportion of 4C nuclei was observed. In contrast, low-vigor seeds showed a delayed and less pronounced increase in 4C nuclei. These differences were associated with the timing and uniformity of radicle emergence, indicating that the pattern of cell cycle progression in the radicle tip can serve as a suitable indicator for explaining seed vigor differences in wheat.بنیه بذر نقش تعیینکنندهای در استقرار و رشد اولیه گندم (<em>Triticum aestivum</em> L.) دارد، با این حال سازوکارهای سلولی ایجادکننده تفاوتهای بنیه در مراحل ابتدایی جوانهزنی بهطور کامل روشن نشدهاند. در این پژوهش، پیشرفت چرخه سلولی در نوک ریشهچه جنینی بهعنوان شاخصی مرتبط با بنیه بذر، با استفاده از فلوسایتومتری مورد بررسی قرار گرفت. چهار توده بذر گندم با سطوح متفاوت بنیه بررسی و نسبت 4C /2C در بازه زمانی ۳ تا ۴۸ ساعت پس از خیساندن اندازهگیری شد. در آغاز جذب آب، اغلب هستهها در مرحله 2C قرار داشتند، اما در بذرهای با بنیه بالا افزایش زودهنگام و قابلتوجهی در سهم هستههای 4C مشاهده شد. در مقابل، بذرهای با بنیه پایین افزایش 4C را با تأخیر و شدت کمتر نشان دادند. این تفاوتها با زمان و یکنواختی ظهور ریشهچه مرتبط بود و بیانگر آن است که الگوی پیشرفت چرخه سلولی در نوک ریشهچه میتواند شاخص مناسبی برای تبیین تفاوتهای بنیه بذر در گندم باشد. دانشگاه گیلانعلوم و تحقیقات بذر ایران2476-378012420260320Evaluation of Environmental Conditions on the Germination and Antioxidant Properties of Mung Bean, Wheat, and Clover Seeds in a Hydroponic Systemارزیابی اثر شرایط محیطی بر جوانهزنی و خواص آنتیاکسیدانی جوانه خوراکی بذر ماش (Vigna radiata), گندم (Triticum aestivum) و شبدر (Trifolium alexandrinum L)در سیستم هیدروپونیک1630971210.22124/jms.2026.9712FAسید آرینمقدس تفرشیدانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه علوم ومهندسی صنایع غذایی، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایرانسحردعائیگروه کشاورزی، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایرانهادیرهانندهگروه گیاهپزشکی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران.Journal Article20251216Environmental temperature and light characteristics, particularly photoperiod duration and radiation spectrum, are critical determinants of seed germination and physiological regulation. Edible sprouts gain prominence in nutrition due to their rich content of phenolic compounds, flavonoids, and antioxidant enzymes This research investigated the effect of three temperature levels (23,28,and 31 <sup>0</sup>C), two photoperiods (12 and 16 hours), and two LED light types (white and red–blue) on the germination indices and antioxidant characteristics of mung bean, wheat, and clover sprouts grown hydroponically. Seeds were cultivated in a system using distilled water and aerated Hoagland nutrient solution on mesh trays, ensuring controlled ventilation and environmental conditions. The experiment followed a completely randomized factorial design with three replications. Measurements included germination percentage, antioxidant capacity (DPPH), total phenol, total flavonoid content, and the activity of catalase and peroxidase enzymes. Results demonstrated that temperature and light significantly influenced the physiological and biochemical responses of the sprouts. The 28 <sup>0</sup>C temperature yielded the highest germination across all three species. Wheat exhibited greater stability compared to mung bean and clover at 31 <sup>0</sup>C, while clover showed delayed germination at 23<sup>∘</sup>C. The red-blue light combined with the 16 hour photoperiod significantly increased antioxidant indices overall. <strong>Species patterns were</strong> mung bean displayed the highest antioxidant enzyme activity, wheat possessed the highest flavonoid content, and clover yielded the highest total phenol content. <strong>These findings show the need to harmonize</strong> temperature, light quality, and photoperiod regulation <strong>to</strong> optimize germination efficiency and enhance the overall nutritional value of these functional food sproutsدمای محیط و ویژگیهای نور، بهویژه طول دوره روشنایی و نوع طیف تابشی، از مهمترین عوامل تعیینکننده در جوانهزنی بذرها و تنظیم فرآیندهای فیزیولوژیک و بیوشیمیایی مراحل آغازین رشد محسوب میشوند. اهمیت این موضوع زمانی بیشتر میشود که جوانههای خوراکی به دلیل دارا بودن ترکیبات فنلی، فلاونوئیدها و آنزیمهای آنتیاکسیداتیو، جایگاه ویژهای در تغذیه و سلامت غذایی پیدا کردهاند. این پژوهش بهمنظور بررسی اثر سه سطح دمایی ۲۳، ۲۸ و ۳۱ درجه سانتیگراد، دو فتوپریود ۱۲ و ۱۶ ساعت و دو نوع نور<strong> </strong>LED<strong> </strong>شامل سفید و قرمز–آبی بر شاخصهای جوانهزنی و ویژگیهای آنتیاکسیدانی جوانههای خوراکی ماش، گندم و شبدر در شرایط هیدروپونیک انجام شد. بذرها در سیستم هیدروپونیک حاوی آب مقطر و محلول غذایی هوارسانیشده هُوَگلند، بر روی سینیهای توری با تهویه و در شرایط کنترلشدهی دما و نور رشد داده شدند. آزمایش در قالب طرح فاکتوریل کاملاً تصادفی با سه تکرار اجرا گردید و علاوه بر درصد جوانهزنی، مقادیر ظرفیت آنتی اکسیدانی(DPPH)، فنل کل، فلاونوئید کل و فعالیت آنزیمهای کاتالاز و پراکسیداز اندازهگیری شد. نتایج نشان داد دما و نور اثر معنیداری بر پاسخهای فیزیولوژیک و بیوشیمیایی جوانهها دارند. دمای ۲۸ درجه بیشترین جوانهزنی را در هر سه گونه ایجاد کرد، در حالیکه گندم در دمای ۳۱ درجه پایداری بیشتری نسبت به ماش و شبدر نشان داد. شبدر نیز در دمای ۲۳ درجه با تأخیر جوانهزنی مواجه شد. نور قرمز_آبی و فتوپریود ۱۶ ساعته، موجب افزایش شاخصهای آنتیاکسیدانی شدند. همچنین ماش بیشترین فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدانی، گندم بیشترین فلاونوئید و شبدر بیشترین فنل کل را نشان داد. نتایج بیانگر اهمیت تنظیم هماهنگ دما، نور و فتوپریود در بهبود کارایی جوانهزنی و افزایش ارزش تغذیهای جوانهها هستند<strong>.</strong>دانشگاه گیلانعلوم و تحقیقات بذر ایران2476-378012420260320Response of different Nigella Sativa L. genotypes to salinity stress at germination and seedling stages using multivariate analysesپاسخ ژنوتیپهای مختلف سیاهدانه به تنش شوری در مرحله جوانهزنی و گیاهچهای با استفاده از آنالیزهای چند متغیره3145971310.22124/jms.2026.9713FAفاطمهزاهدیگروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرداحسانشهبازیگروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی دانشکده کشاورزی دانشگاه شهرکرد- شهرکرد-ایرانبهروزشیرانگروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی دانشکده کشاورزی دانشگاه شهرکردعدنانآیدیناستادیار گروه بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایگدیر، ترکیهاسدمعصومی اصلدانشیار گروه ژنتیک و به نژادی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایرانپوراندختگلکارگروه مرتع آبخیزداری دانشکده منابع طبیعی دانشگاه صنعتی اصفهان- ایرانJournal Article20260213In order to evaluate the response of germination components of Black Cumin (<em>Nigella Sativa</em> L.) genotypes to salinity stress, a factorial experiment was conducted based on a completely randomized design with four replications in the Plant Breeding Laboratory of Shahre-Kord University in 2023. The experimental factors included five levels of sodium chloride salinity (0, 50, 100, 150, and 200 mM) and 24 genotypes. The measured traits included germination percentage, germination rate, germination rate coefficient, mean germination time, root length, shoot length, Ratio of root to shoot length, root fresh weight, shoot fresh weight, root dry weight, shoot dry weight, ratio of dry weight of root to shoot, seedling Length vigor index and seedling weight vigor index. The results of Analysis of variance (ANOVA) showed that the effect of genotype, salinity stress and their interaction were highly significant difference for all studied traits (p<0.01). The results of principal components analysis (PCA) of the genotypes showed that the first four component accounted for 87% of the total variation. The cluster analysis using the wards method were able to classify lentil genotypes into two main groups. According to the results of cluster analysis and biplot, the genotypes G3, G2 and G72 were superior in terms of Length vigor index, seedling weight vigor index, shoot dry weight, germination percentage, germination rate and germination rate coefficient. Therefore, they were included in the group of the most tolerant genotypes. Genotypes G78, G11, G4, G59, G7 had average values in terms of the evaluated traits. Therefore, these genotypes are in the group of semi-tolerant genotypes to salt stress. Therefore, this group includes salt-sensitive genotypes such as G1, G9, G45, and G75.به منظور ارزیابی واکنش اجزای جوانهزنی ژنوتیپهای سیاهدانه به تنش شوری آزمایش فاکتوریل بر پایه طرح کاملا تصادفی با چهار تکرار در آزمایشگاه اصلاح نباتات دانشگاه شهرکرد در سال 1402 انجام شد. فاکتورهای آزمایش شامل پنج سطح شوری ناشی از کلرید سدیم (صفر بهعنوان شاهد، 50، 100، 150 و 200 میلیمولار) و 24 ژنوتیپ سیاهدانه (داخلی و خارجی) بود. صفات مورد مطالعه شامل درصد جوانهزنی، سرعت جوانهزنی، متوسط زمان جوانهزنی، ضریب سرعت جوانهزنی، شاخص بنیه طولی گیاهچه، شاخص بنیه وزنی گیاهچه، طول ریشهچه، طول ساقهچه، نسبت طول ریشهچه به ساقهچه، وزن تر ریشهچه، وزن تر ساقهچه، وزن خشک ریشهچه، وزن خشک ساقهچه و نسبت وزن خشک ریشهچه به ساقهچه بود. نتایج حاصل از تجزیه واریانس نشان داد که بین سطوح شوری، ژنوتیپها و برهمکنش آنها در تمام صفات در سطح احتمال یک درصد اختلاف معنیداری وجود داشت. نتایج تجزیه به مولفههای اصلی نشان داد که چهار مولفه اول در مجموع 87 درصد از کل تغییرات دادهها را توجیه نمودند. نتایج تجزیه خوشهای نیز ژنوتیپها را به سه گروه تقسیم کرد. ژنوتیپهای G3، G2 و G72 با توجه به نتایج تجزیه خوشهای و بایپلات از لحاظ صفات بنیه طولی گیاهچه، بنیه وزنی گیاهچه، وزن خشک ساقهچه، درصد جوانهزنی، سرعت جوانهزنی و ضریب سرعت جوانهزنی برتر بودند بنابراین در گروه ژنوتیپها متحمل قرار گرفتند. ژنوتیپهای G78، G11، G4، G59، G7 از نظر صفات مورد ارزیابی دارای مقادیر متوسط بودند بنابراین این ژنوتیپها در گروه ژنوتیپهای نیمهمتحمل به تتنش شوری قرار داشتند. گروه سوم شامل ژنوتیپهایی از نظر صفات مورد بررسی ضعیفتر بودند بنابراین این گروه شامل ژنوتیپهای حساس به شوری هستند مانند ژنوتیپهای G1، G9، G45 و G75.دانشگاه گیلانعلوم و تحقیقات بذر ایران2476-378012420260320Response of the effect of nutrient resources and drought stress on germination characteristics and electrical conductivity of seed obtained from the mother plant of Persian borage (Echium amoenum)پاسخ تأثیر منابع تغذیه ای و تنش خشکی بر خصوصیات جوانه زنی و هدایت الکتریکی بذر حاصل از گیاه مادری گل گاوزبان ایرانی (Echium amoenum)4660971410.22124/jms.2026.9714FAپروینرستم پورگروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایرانامینصالحیعضو هیأت علمی گروه زراعت و اصلاح نباتات- دانشکده کشاورزی-دانشگاه یاسوجمحسنموحدی دهنویاستاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوجرضانقی هاگروه پاتوبیولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایرانJournal Article20260210The germination stage is one of the most important and sensitive stages in the life of a plant. The occurrence of drought stress on the mother plant can reduce the germination and growth of plant seeds under these conditions. On the other hand, proper nutrition of the mother plant plays an important role in producing seeds with high vigor. The use of biological and organic compounds in environmental stresses produces seeds with better germination capacity. Therefore, this study aimed to investigate the effect of nutritional resources and drought stress on the germination characteristics of seeds obtained from the mother plant of Persian borage (<em>Echium amoenum</em>), in Noorabad Momsani County, Fars Province, as a split factorial design in a randomized complete block design with three replications. The main factor included different irrigation regimes at three levels, no stress (irrigation with 100% of the plant's water requirement), mild stress (irrigation with 75% of the plant's water requirement), and severe stress (irrigation with 50% of the plant's water requirement), and the sub-factorial factor included the commercial mycorrhizal fungus Glomus mosae at two levels (without fungus and inoculated with fungus) and nutritional levels included: control, 100% nitrogen supply through livestock compost, 100% nitrogen supply through zeolite livestock compost, 50% nitrogen supply through zeolite livestock compost and chemical fertilizer. The results showed that by providing 100% of the plant's water requirement, maximum germination, seed vigor, root length, shoot length, seedling dry weight, and 1000-seed weight were achieved. Arbuscular mycorrhiza was able to increase the above traits compared to non-mycorrhizal plants. Among the nutritional treatments, the highest values of these traits, especially the percentage and speed of germination, were related to the treatment of providing 100% nitrogen through zeolite livestock compost. The time to 50% germination of Persian borage seeds and their electrical conductivity increased with increasing drought stress. Inoculation with mycorrhiza caused a decrease in the time to 50% germination and the electrical conductivity of the seeds. Also, the lowest time to 50% germination and the electrical conductivity were related to providing 100% nitrogen through zeolite livestock compost. Overall, the results of this study showed that mycorrhizal fungi of the species Glomus mosae and compost (especially the treatment providing 100% nitrogen through zeolite animal compost) were able to improve the percentage and other characteristics related to germination and the negative effects of drought stress.مرحله جوانه زنی یکی از مهمترین و حساسترین مراحل زندگی یک گیاه محسوب می شود. بروز تنش خشکی روی گیاه مادری می تواند سبب کاهش جوانه زنی و رشد بذور گیاهان تحت این شرایط شود. از سوی دیگر تغذیه مناسب گیاه مادری نقش مهمی در تولید بذرهای با بنیه زیاد دارد. استفاده از ترکیبات زیستی و آلی در تنشهای محیطی سبب تولید بذور با قابلیت جوانه زنی بهتر میشود. بنابراین این پژوهش با هدف بررسی تأثیر منابع تغذیه ای و تنش خشکی بر خصوصیات جوانهزنی بذرهای حاصل از گیاه مادری گل گاوزبان ایرانی (<em>Echium amoenum</em>)، در شهرستان نورآباد ممسنی واقع در استان فارس، به صورت اسپلیت فاکتوریل در قالب بلوکهای کامل تصادفی و در سه تکرار اجرا شد. عامل اصلی شامل رژیمهای مختلف آبیاری در سه سطح، بدون تنش (آبیاری با تأمین 100 درصد نیاز آبی گیاه)، تنش ملایم (آبیاری با تأمین 75 درصد نیاز آبی گیاه) و تنش شدید (آبیاری با تأمین 50 درصد نیاز آبی گیاه) و عامل فرعی به صورت فاکتوریل شامل قارچ مایکوریزا گونه تجاری <em>Glomus</em> <em>mosae</em> در دو سطح (بدون قارچ و تلقیح با قارچ) و سطوح تغذیهای شامل: شاهد، تأمین 100 درصد نیتروژن از طریق کمپوست دامی، تأمین 100 درصد نیتروژن از طریق کمپوست دامی زئولیتی، تأمین 50 درصد نیتروژن از طریق کمپوست دامی زئولیتی و کود شیمیایی بود. نتایج نشان داد که با تأمین 100 درصد نیاز آبی گیاه، حداکثر جوانهزنی، بنیه بذر، طول ریشهچه، طول ساقهچه، وزن خشک گیاهچه و وزن هزار دانه حاصل شد. مایکوریزا آربوسکولار توانست سبب افزایش صفات فوق در مقایسه با گیاهان غیرمایکوریزایی شود. در بین تیمارهای تغذیهای، بیشترین میزان این صفات به خصوص درصد و سرعت جوانهزنی مربوط به تیمار تأمین 100 درصد نیتروژن از طریق کمپوست دامی زئولیتی بود. زمان تا شروع 50 درصد جوانهزنی بذور گیاه گل گاوزبان ایرانی و هدایت الکتریکی آنها با افزایش تنش خشکی افزایش یافت. تلقیح با مایکوریزا سبب کاهش زمان تا شروع 50 درصد جوانهزنی و مقدار هدایت الکتریکی بذرها شد. همچنین کمترین زمان تا شروع 50 درصد جوانهزنی و مقدار هدایت الکتریکی مربوط به تأمین 100 درصد نیتروژن از طریق کمپوست دامی زئولیتی بود.<br />در مجموع نتایج این پژوهش نشان داد که قارچ مایکوریزا گونه <em>Glomus</em> <em>mosae</em> و کمپوست (به خصوص تیمار تأمین 100 درصد نیتروژن از طریق کمپوست دامی زئولیتی) توانست درصد و سایر خصوصیات مرتبط با جوانهزنی و اثرات منفی ناشی از تنش خشکی را بهبود دهد.دانشگاه گیلانعلوم و تحقیقات بذر ایران2476-378012420260320Variations in proline, soluble sugars, and antioxidant enzymes of soybean in response to different irrigation regimes and mycorrhiza treatmentsتغییرپذیری پرولین، قندهای محلول و آنزیمهای آنتیاکسیدانی گیاهچه سویا در واکنش به رژیمهای مختلف آبیاری و گونههای مایکوریزا6175971510.22124/jms.2026.9715FAزهرانجفی وفاگروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی دانشکده کشاورزی دانشگاه کردستان سنندج ایراننسرینقمری رحیمگروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی دانشگاه کردستان، سنندج، ایرانعادلسی و سه مردهگروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان سنندج، ایرانیوسفسهرابیگروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی دانشکده کشاورزی دانشگاه کردستان سنندج ایرانJournal Article20260502Drought stress severely disrupts osmotic balance and oxidative stability in soybean; however, the species-specific role of arbuscular mycorrhizal fungi (AMF) in regulating these processes under different irrigation regimes has not been fully clarified. This study was conducted in 2024 as a 3 × 3 factorial experiment based on a completely randomized design with three replications. Experimental treatments included three irrigation regimes (100% field capacity as the control, 80% field capacity as moderate drought stress, and 50% field capacity as severe drought stress) and three mycorrhizal treatments (non‑inoculated control, <em>Funneliformis mosseae</em>, and <em>Rhizophagus intraradices</em>). The effects of these treatments on proline, soluble sugars and relative water content (RWC), malondialdehyde (MDA), and antioxidant enzyme activity in soybean seedlings were evaluated.<br />Reducing irrigation to 80% and 50% of field capacity significantly decreased RWC and increased osmolyte accumulation, lipid peroxidation, and antioxidant enzyme activity. Inoculation with AMF mitigated these stress responses, and <em>Rhizophagus intraradices</em> showed the most pronounced effect in improving plant water status, regulating osmotic adjustment, and reducing oxidative damage, particularly under moderate and severe drought conditions. These results indicate that AMF, especially <em>Rhizophagus intraradices</em>, contribute to enhanced drought tolerance in soybean through improved water status, increased osmolyte accumulation, and reduced oxidative damage. Overall, the findings provide evidence of the superior performance of <em>Rhizophagus intraradices</em> in alleviating drought stress in soybean.تنش خشکی تعادل اسمزی و پایداری اکسیداتیو سویا را بهطور جدی مختل میکند، اما نقش گونهمحور قارچهای مایکوریزا آربسکولار (AMF) در تنظیم این فرآیندها تحت رژیمهای مختلف آبیاری بهطور کامل تبیین نشده است. این پژوهش در سال ۱۴۰۳ بهصورت فاکتوریل ۳×۳ در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل رژیمهای آبیاری در سه سطح (۱۰۰٪ ظرفیت زراعی بهعنوان شاهد، ۸۰٪ ظرفیت زراعی بهعنوان تنش کمآبی متوسط و ۵۰٪ ظرفیت زراعی بهعنوان تنش کمآبی شدید) و کاربرد گونههای مایکوریزا (شاهد، <em>Funneliformis mosseae</em> و (<em>Rhizophagus intraradices</em> بود. اثر این تیمارها بر پرولین، قندهای محلول، محتوای نسبی آب (RWC)، مالوندیآلدئید (MDA) و فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدانی گیاهچه سویا مورد ارزیابی قرار گرفت. کاهش آبیاری در سطوح 80 و 50 درصد ظرفیت مزرعه موجب افت معنیدار RWC و افزایش تجمع اسمولیتها، پراکسیداسیون چربی و فعالیت آنتیاکسیدانی شد. تلقیح با AMF شدت این پاسخها را کاهش داد و <em>Rhizophagus intraradices </em>مؤثرترین عملکرد را در بهبود وضعیت آبی، تنظیم اسمزی و کاهش آسیب اکسیداتیو بهویژه در خشکی متوسط و شدید نشان داد. این نتایج حاکی از آن است که AMF، بهویژه <em>Rhizophagus intraradices</em>، از طریق بهبود وضعیت آبی، تجمع اسمولیتها و کاهش آسیب اکسیداتیو در افزایش تحمل خشکی سویا نقش دارد. در مجموع، پژوهش حاضر شواهد جدیدی از کارآیی برتر<em> Rhizophagus intraradices</em> ارائه میدهد و استفاده از این گونه را بهعنوان راهبردی پایدار برای مدیریت خشکی در کشت سویا پیشنهاد میکند.دانشگاه گیلانعلوم و تحقیقات بذر ایران2476-378012420260320Effect of different concentrations of the growth regulator Pix (mepiquat chloride) on germination percentage and biochemical indices of sesame seeds (Sesamum indicum L.) cultivar Darab 1 under different storage conditionsاثر غلظتهای مختلف تنظیمکننده رشد پیکس (مپیکوات کلراید) بر درصد جوانهزنی و شاخصهای بیوشیمیایی بذر کنجد (Sesamum indicum L.) رقم داراب ۱ در شرایط مختلف انبارداری7690971610.22124/jms.2026.9716FAرامینزیلاب پورگروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی ، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایرانعلیمرادیعضو هیأت علمی گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه یاسوجحجت الهلطیف منشگروه زراعت و اصلاح نباتات] دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایرانحمیدرضابلوچیعضو هیات علمی گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایرانعلیرضایدویعضو هیات علمی گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایرانJournal Article20260420Introduction: Seed deterioration is an irreversible process and one of the major challenges in agriculture, leading to reduced seed quality and vigor. Temperature, seed moisture content, and storage duration are among the most important factors affecting the rate of seed deterioration.<br />Materials and Methods: This study was conducted to investigate the effects of different concentrations of the plant growth retardant Pix (mepiquat chloride) on germination and biochemical characteristics of sesame (<em>Sesamum indicum</em> L.) seeds (cv. Darab 1) under different storage conditions. The experiment was arranged as a four-factor factorial in a completely randomized design with three replications. Treatments included two storage temperatures (15 and 25 °C), two seed moisture contents (9 and 15%), three Pix concentrations (0, 3000, and 4500 mg L<sup>-1</sup>), and three storage periods (60, 120, and 180 days).<br />Research Findings: Results showed that increasing storage duration, seed moisture content, and temperature significantly reduced soluble protein content and peroxidase activity, whereas soluble sugars, malondialdehyde, proline content, and electrical conductivity increased. Application of Pix, particularly at 3000 mg L<sup>-1</sup>, mitigated these detrimental changes. The highest germination percentage (85.33%) was observed in seeds treated with 3000 mg L<sup>-1</sup> Pix, stored at 15 °C with 9% seed moisture. Under critical storage conditions (25 °C and 15% seed moisture), germination of control seeds and those treated with 4500 mg L<sup>-1</sup> Pix declined to zero after 60 days, whereas seeds treated with 3000 mg L<sup>-1</sup> Pix maintained a germination of 23%.<br />Conclusions: These findings suggest that Pix may exert a protective role under storage stress by alleviating oxidative damage and reducing the severity of seed deterioration, thereby preserving part of the seed germination potential.مقدمه: زوال بذر فرآیندی غیرقابلبازگشت و یکی از معضلات اصلی کشاورزی است که به کاهش کیفیت و بنیه بذر منجر میشود. دما، رطوبت بذر و مدت انبارداری از مهمترین عوامل مؤثر بر سرعت زوال هستند.<br />مواد و روشها: این پژوهش با هدف بررسی اثر غلظتهای مختلف تنظیم کننده رشد گیاهی "پیکس" بر جوانهزنی و شاخصهای بیوشیمیایی بذر کنجد رقم داراب ۱ در شرایط مختلف انبارداری انجام شد. آزمایش بهصورت فاکتوریل چهار عاملی در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار اجرا گردید. تیمارها شامل دو سطح دما (۱۵ و ۲۵ درجه سانتیگراد)، دو سطح رطوبت بذر (۹ و ۱۵ درصد)، سه غلظت پیکس (صفر، ۳۰۰۰ و ۴۵۰۰ میلیگرم در لیتر) و سه دوره انبارداری (۶۰، ۱۲۰ و ۱۸۰ روز) بودند.<br />یافتههای تحقیق: نتایج نشان داد با افزایش دوره انبارداری، رطوبت و دما، پروتئین محلول و فعالیت آنزیم پراکسیداز کاهش یافت در حالی که قند محلول، مالوندیآلدئید، پرولین و هدایت الکتریکی افزایش یافت. کاربرد پیکس (بهویژه ۳۰۰۰ میلیگرم در لیتر) این روندها را بهبود بخشید. بیشترین جوانهزنی (33/85 درصد) مربوط به بذور تحت تیمار ۳۰۰۰ پیکس، دمای انباری ۱۵ درجه سانتیگراد و رطوبت بذر ۹ درصد ثبت شد. در شرایط بحرانی (۲۵ درجه سانتیگراد و رطوبت ۱۵ درصد)، جوانهزنی در شاهد و تیمار کاربرد پیکس ۴۵۰۰ میلیگرم در لیتر پس از ۶۰ روز به صفر رسید، در حالی که با کاربرد پیکس ۳۰۰۰ میلیگرم در لیتر مقدار آن به ۲۳ درصد رسید.<br />نتیجهگیری: پیکس میتواند با تعدیل آسیبهای اکسیداتیو و کاهش شدت زوال بذر، ضمن حفظ بخشی از توان جوانهزنی بذر نقش حفاظتی نسبی تحت تنش انبارداری ایفا کند.