دانشگاه گیلان علوم و تحقیقات بذر ایران 2476-3780 12 4 2026 03 20 The pattern of cell cycle progression in the radicle tip and their association with seed vigour in wheat (Triticum aestivum L.) الگوی پیشرفت چرخه سلولی در نوک ریشه‌چه و ارتباط آن با بنیه بذر گندم (Triticum aestivum L.) 1 14 9711 10.22124/jms.2026.9711 FA نجمه صالحان دانشجوی دکترای تخصصی، گروه اگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد محمد خواجه حسینی گروه اگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران علیرضا سیفی گروه بیوتکنولوژی وبه نژادی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد Journal Article 2026 02 04 Seed vigour plays a determining role in the establishment and early growth of wheat (<em>Triticum aestivum</em> L.); however, the cellular mechanisms responsible for vigour differences during the early stages of germination are not yet fully understood. In this study, cell cycle progression in the embryonic radicle was examined as an indicator related to seed vigor using flow cytometry. Four wheat seed lots with different vigor levels were examined, and the 4C/2C ratio was measured at 3 to 48 hours after imbibition. At the onset of water uptake, most nuclei were in the 2C phase; however, in high-vigor seeds, an early and pronounced increase in the proportion of 4C nuclei was observed. In contrast, low-vigor seeds showed a delayed and less pronounced increase in 4C nuclei. These differences were associated with the timing and uniformity of radicle emergence, indicating that the pattern of cell cycle progression in the radicle tip can serve as a suitable indicator for explaining seed vigor differences in wheat. بنیه بذر نقش تعیین‌کننده‌ای در استقرار و رشد اولیه گندم (<em>Triticum aestivum</em> L.) دارد، با این حال سازوکارهای سلولی ایجادکننده تفاوت‌های بنیه در مراحل ابتدایی جوانه‌زنی به‌طور کامل روشن نشده‌اند. در این پژوهش، پیشرفت چرخه سلولی در نوک ریشه‌چه جنینی به‌عنوان شاخصی مرتبط با بنیه بذر، با استفاده از فلوسایتومتری مورد بررسی قرار گرفت. چهار توده بذر گندم با سطوح متفاوت بنیه بررسی و نسبت 4C /2C  در بازه زمانی ۳ تا ۴۸ ساعت پس از خیساندن اندازه‌گیری شد. در آغاز جذب آب، اغلب هسته‌ها در مرحله 2C  قرار داشتند، اما در بذرهای با بنیه بالا افزایش زودهنگام و قابل‌توجهی در سهم هسته‌های 4C  مشاهده شد. در مقابل، بذرهای با بنیه پایین افزایش 4C  را با تأخیر و شدت کمتر نشان دادند. این تفاوت‌ها با زمان و یکنواختی ظهور ریشه‌چه مرتبط بود و بیانگر آن است که الگوی پیشرفت چرخه سلولی در نوک ریشه‌چه می‌تواند شاخص مناسبی برای تبیین تفاوت‌های بنیه بذر در گندم باشد.