دانشگاه گیلان علوم و تحقیقات بذر ایران 2476-3780 12 3 2025 09 23 Effect of Priming Treatments on Seed Germination Traits of Salsola rigida Populations تاثیر تیمارهای پرایمینگ بر ویژگی‌های جوانه‌زنی بذر جمعیت‌های (Salsola rigida) 29 42 9414 10.22124/jms.2025.9414 FA شهرزاد تبیانیان دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران حمیدرضا عسگری دانشیار، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران فرزانه بهادری استادیار پژوهش، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، سمنان، ایران محمدکیا کیانیان استادیار، دانشکده کویرشناسی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران مریم شهبازی دانشیار، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران Journal Article 2025 11 13 In arid and semi-arid regions, soil salinity is one of the most critical factors limiting seed germination and plant growth. The application of techniques such as seed priming can play a significant role in enhancing the germination capacity of native salt-tolerant plants. This study aimed to investigate the effects of seed priming with sodium chloride (NaCl) and potassium nitrate (KNO₃) solutions on the germination characteristics and early growth of <em>Salsola rigida</em>. The experiment was conducted using a completely randomized design (CRD) with NaCl and KNO₃ treatments at three concentrations (50, 100, and 150 mM), along with distilled water as a control. Seeds from six different populations were collected, disinfected, and subjected to moist stratification prior to priming treatments. Laboratory experiments were performed using a germinator. Measured germination indices included germination percentage, seedling length, seed vigor index, cumulative germination speed, and mean germination time. Data analysis was performed using SPSS software (version 27). The results indicated that seed priming with NaCl and KNO₃, particularly at concentrations of 100 and 150 mM NaCl, significantly improved the germination traits and early growth of various <em>Salsola rigida</em> populations. The 100 mM NaCl treatment in population 240 increased the germination percentage to 70% and the cumulative germination speed to 17.40. The highest mean seedling length was observed under the 150 mM NaCl treatment in population 240 (23.4 mm) and population 106 (24.47 mm). The seed vigor index for population 240 with 100 and 150 mM NaCl treatments was recorded at 1337 and 1332, respectively. These results demonstrate that priming not only increases seed germination but also strengthens seedling growth and vigor. Therefore, it can be used as a practical and low-cost method to improve the establishment success of salt-tolerant plants in arid and semi-arid regions. Furthermore, intra-specific population diversity plays a crucial role in the plant's ability to cope with stresses and pests. در مناطق خشک و نیمه‌خشک، شوری خاک، یکی از مهم‌ترین عوامل محدودکننده جوانه‌زنی بذر و رشد گیاه است. به‌کارگیری تکنیک‌هایی مانند پرایمینگ بذر می‌تواند نقش قابل‌توجهی در افزایش ظرفیت جوانه‌زنی گیاهان بومی مقاوم به شوری ایفا کند. هدف این مطالعه، بررسی تأثیر پرایمینگ بذر با محلول‌های کلرید سدیم (NaCl) و نیترات پتاسیم (KNO₃) بر صفات جوانه‌زنی و رشد اولیه سالسولا ریجیدا (<em>Salsola rigida</em>) می‌باشد. این آزمایش در قالب یک طرح کاملاً تصادفی با تیمارهای NaCl و KNO₃ در سه غلظت (۵۰، ۱۰۰ و ۱۵۰ میلی‌مول) و آب مقطر به‌عنوان شاهد انجام گردید. بذرهای شش جمعیت مختلف (240، 210، 204، 226، 237 و 106) جمع‌آوری، ضدعفونی و پیش از تیمارهای پرایمینگ تحت سرمایش مرطوب قرار گرفتند. آزمایش‌ها در شرایط آزمایشگاهی با استفاده از ژرمیناتور انجام شد. شاخص‌های جوانه‌زنی اندازه‌گیری‌شده شامل درصد جوانه‌زنی، طول گیاهچه، شاخص بنیه بذر، سرعت تجمعی جوانه‌زنی و میانگین زمان جوانه‌زنی بودند. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۷ انجام شد. نتایج نشان داد، که پرایمینگ بذر با کلرید سدیم (NaCl) و نیترات پتاسیم (KNO₃)، به‌ویژه در غلظت‌های ۱۰۰ و ۱۵۰ میلی‌مولار NaCl، به طور قابل توجهی صفات جوانه‌زنی و رشد اولیه جمعیت‌های مختلف سالسولا ریجیدا (<em>Salsola rigida) </em>را بهبود می‌بخشد. تیمار ۱۰۰ میلی‌مولار NaCl در جمعیت ۲۴۰، درصد جوانه‌زنی را به ۷۰ درصد رساند و سرعت تجمعی جوانه‌زنی را به ۱۷.۴۰ افزایش داد.  بیشترین میانگین طول گیاهچه‌ها تحت تیمار ۱۵۰ میلی‌مولار NaCl در جمعیت ۲۴۰ در کنار جمعیت ۱۰۶ مشاهده شد؛ طول گیاهچه جمعیت ۲۴۰ به ۲۳.۴ میلی‌متر و طول گیاهچه جمعیت ۱۰۶ به ۲۴.۴۷ میلی‌متر رسید. شاخص بنیه بذر در جمعیت ۲۴۰ با تیمارهای ۱۰۰ و ۱۵۰ میلی‌مولار NaCl به ترتیب ۱۳۳۷ و ۱۳۳۲ ثبت شد. این نتایج نشان می‌دهد، که پرایمینگ نه تنها جوانه‌زنی بذر را افزایش می‌دهد، بلکه رشد گیاهچه و بنیه آن را نیز تقویت می‌کند و می‌تواند به عنوان یک روش عملی و کم‌هزینه برای بهبود موفقیت استقرار گیاهان مقاوم به شوری در مناطق خشک و نیمه‌خشک مورد استفاده قرار گیرد. همچنین، تنوع جمعیتی درون یک گونه نقش مهمی در توانایی گیاه برای مقابله با تنش‌ها و آفات ایفا می‌کند. https://jms.guilan.ac.ir/article_9414_d4105316d82f671a2feef91def453e05.pdf