دانشگاه گیلان علوم و تحقیقات بذر ایران 2476-3780 11 1 2024 03 20 Quantification of germination response of two sugar beet cultivars to temperature and salinity: nonlinear regression models کمّی‌سازی پاسخ جوانه‌زنی دو رقم چغندرقند به دما و شوری: مدلهای رگرسیون غیرخطی 51 67 8038 10.22124/jms.2024.8038 FA اسماعیل شیرغانی دانشجوی دکترای زراعت گروه کشاورزی، واحد شیروان، دانشگاه آزاد اسلامی، شیروان، ایران مجید رحیمی زاده استادیار، گروه کشاورزی، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران مریم تاتاری استادیار، گروه کشاورزی، واحد شیروان، دانشگاه آزاد اسلامی، شیروان، ایران محمدرضا توکلو استادیار، گروه کشاورزی، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران Journal Article 2023 11 07 This study was conducted with the aim of investigating the effect of salinity stress and different temperatures on germination and determining the cardinal temperatures of germination (basic, optimal and ceiling germination temperatures) of two sugar beet cultivars. Experimental treatments included different levels of salinity stress (0, 40, 80, 120 and 160 mM) and different temperatures (5, 10, 15, 20, 25, 30, 35 and 40 °C). The three-parameter sigmoidal model was used to determine the time to reach 50% germination. The results showed that temperature and salinity stress had an effect on germination percentage and germination rate. In addition, the results showed that with increasing temperature up to optimum temperature, the germination percentage and germination rate increased, and with increasing salinity stress, the germination percentage and also the germination rate decreased. The germination percentage and germination rate in Brigitta variety was higher than that of Shokofa variety. According to the RMSE, CV, R²Adj, SE parameters, the beta model was the most suitable model for both sugar beet cultivars. In the Brigitta variety, the base temperature is between 3.67 and 5 °C, the optimal temperature is between 16.67 and 26.35 °C, and the roof temperature is between 40.10 and 40.89 °C, and in the shokofa variety, the base temperature is between 2.88 and 2.80 °C. 5.65, the optimum temperature varied between 16.11 and 26.47 °C and the ceiling temperature between 39.94 and 42.94 °C. The obtained results showed that the percentage and speed of germination in Brigitta variety under salinity stress conditions and different temperatures was higher than that of Shokofa variety, but there was no significant difference between the two varieties in terms of cardinal temperatures. Therefore, by using the output of these models at different temperatures, it is possible to predict the germination speed at different potentials. این مطالعه با هدف بررسی اثر تنش شوری و دماهای مختلف بر جوانه‌زنی و تعیین دماهای کاردینال جوانه‌زنی (دمای پایه، مطلوب و بیشینه جوانه‌زنی) دو رقم چغندرقند انجام شد. تیما­رهای آزمایشی شامل سطوح مختلف تنش شوری (0، 40، 80، 120 و 160 میلی‌مولار) و دماهای مختلف (5، 10، 15، 20، 25، 30، 35، 40، 45 و 50 درجه سانتی‌گراد) بود. مدل سیگموئیدی سه پارامتره جهت تعیین زمان رسیدن به 50 درصد جوانه‌زنی استفاده شد. نتایج نشان داد که دما و تنش شوری بر درصد جوانه‌زنی و سرعت جوانه‌زنی اثرگذار بود. به‌طوری‌که، با افزایش دما، درصد و سرعت جوانه‌زنی تا دمای مطلوب افزایش یافت و با افزایش تنش شوری، درصد جوانه‌زنی و همچنین سرعت جوانه‌زنی کاهش یافت. درصد و سرعت جوانه‌زنی در رقم بریجیتا بیشتر از رقم شکوفا بود. با توجه به پارامترهای RMSE، CV، R²، SE مناسب‌ترین مدل برای هر دو رقم چغندرقند مدل بتا بود. در رقم بریجیتا دمای پایه بین 67/3 الی 5 درجه سانتی‌گراد، دمای مطلوب بین 67/16 الی 35/26 درجه سانتی‌گراد و دمای سقف بین 10/40 الی 89/40 درجه سانتی‌گراد و در رقم شکوفا دمای پایه بین 88/2 الی 65/5، دمای مطلوب بین 11/16 الی 47/26 درجه سانتی‌گراد و دمای سقف بین 94/39 الی 94/42 درجه سانتی‌گراد متغیر بود. نتایج به‌دست آمده نشان داد که درصد و سرعت جوانه‌زنی در رقم بریجیتا در شرایط تنش شوری و دماهای مختلف بالاتر از رقم شکوفا بود ولی از لحاظ دماهای کاردینال اختلاف معنی‌داری بین دو رقم وجود نداشت. بنابراین با استفاده از خروجی‌ این مدل‌ها در دماهای مختلف می‌توان سرعت جوانه‌زنی را در پتانسیل‌های مختلف پیش‌بینی نمود. https://jms.guilan.ac.ir/article_8038_96c702878780cb442735b99129e7c58f.pdf