دانشگاه گیلان علوم و تحقیقات بذر ایران 2476-3780 4 1 2017 05 22 Grouping of rice genotypes on the germination and seedling growth under salinity stress condition گروه ‏بندی ژنوتیپ ‏های برنج بر اساس مؤلفه‏ های جوانه‏ زنی و رشد گیاهچه تحت شرایط تنش شوری 89 100 2250 10.22124/jms.2017.2250 FA کوثر موسوی دانشجوی اصلاح نباتات دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز، اهواز، ایران زهرا خدارحم‏ پور دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر، شوشتر، ایران عبدالعلی گیلانی استادیار پژوهش سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، اهواز، ایران Journal Article 2016 02 26 The research aimed to study the genetic diversity of 26 rice genotypes in 2013 at the Research Center for Agriculture and Natural Resources Khuzestan province factorial experiment in basis completely randomized design with 3 replications of 24 lines and 2 hybrid as the first factor and salinity stress with NaCl at 4 levels of zero (distilled water), 4, 8 and 12 mmoh/cm as the second factor was implemented. Traits of germination percent, mean germination time, germination rate, radicle length, plumule length, seedling length, ratio of radicle length to plumule, wet weight of seedling, dry weight of seedling, ratio of dry weight to wet and index seed vigor were studied. The principal components analysis, 11 studied traits is divided into 2 components on the basis of 64% of the data changes can be justified. Using cluster analysis were 26 genotypes in three clusters. Lines 15, 19, 20, 48 and 53, according to the results of cluster analysis and biplot rate germination, plumule length, radicle length, seedling length, weight and vigor index lower were. The third cluster lines do not have the tolerance to salinity. Lines 2, 4, 7, 10, 13, 16, 21, 23, 25, 28, 31, 34, 35, 36, 41, 42, 44, 55, with hybrids and Hb2 in the cluster were Hb1 according to principal component analysis and biplot half are salt tolerant. Line 40 was alone in the cluster according to the results of cluster analysis and biplot all traits germination, plumule length, radicle length, seedling length, radicle to plumule ratio, wet weight, dry weight, dry weight and seed vigor was higher than the overall mean and so is salt tolerant. تحقیق حاضر به­منظور مطالعه تنوع ژنتیکی در 26 ژنوتیپ برنج در سال 1392 در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان به­صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با 3 تکرار شامل 24 لاین و 2 هیبرید به عنوان عامل اول و تنش شوری با کلرید سدیم در 4 سطح صفر ‏(آب مقطر)، 4، 8 و 12 میلی‏موس بر سانتی‏متر به­عنوان عامل دوم اجرا گردید. صفات درصد جوانه‏زنی، سرعت جوانه‏زنی، میانگین زمان جوانه‏زنی، طول ساقه‏چه، طول ریشه‏چه، طول گیاهچه، نسبت طول ریشه‏چه به ساقه‏چه، وزن خشک، وزن تر، نسبت وزن خشک به تر گیاه­چه و شاخص بنیه بذر مورد بررسی قرار گرفتند. تجزیه به مؤلفه‏های اصلی، 11 صفت بررسی شده را به 2 مؤلفه تقسیم و براساس آن 64 درصد از کل تغییرات داده‏ها را توجیه نمود. با استفاده از تجزیه کلاستر 26 ژنوتیپ مورد بررسی در سه کلاستر قرار گرفتند. لاین‏های 15، 19، 20، 48 و 53 با توجه به نتایج تجزیه کلاستر و بای پلات دارای سرعت جوانه‏زنی، طول ساقه‏چه، طول ریشه‏چه، طول گیاه‏چه، وزن تر و شاخص بنیه بذر پایینی می‏باشند. بنابراین لاین‏های کلاستر سوم از تحمل به شوری برخوردار نمی‏باشند. لاین‏های  2، 4، 7، 10، 13، 16، 21، 23، 25، 28، 31، 34، 35، 36، 41، 42، 44، 55، به­همراه هیبریدهای Hb₁ و Hb₂ در کلاستر اول قرار گرفته و با توجه به نتایج تجزیه به مؤلفه‏های اصلی و بای پلات نیمه متحمل به شوری می‏باشند. لاین 40 به تنهایی در کلاستر دوم قرار گرفت و با توجه به نتایج تجزیه کلاستر و بای پلات از نظر کلیه صفات سرعت جوانه‏زنی، طول ساقه‏چه، طول ریشه‏چه، طول گیاه­چه، نسبت ریشه‏چه به ساقه‏چه، وزن تر، وزن خشک، نسبت وزن خشک به تر و شاخص بنیه بذر بالاتر از میانگین کل بوده و بنابراین متحمل به تنش شوری می‏باشد. https://jms.guilan.ac.ir/article_2250_6fb50a8b2867852adc969ebfcf0be681.pdf